Het Alfa-college

1.1 Strategisch beleid

In ‘Doelbewust naar buiten, Strategisch beleid augustus 2015 – juli 2019’ is het strategisch beleid van het Alfa-college vastgelegd. De missie van het Alfa-college is in het strategisch beleidsdocument als volgt verwoord:

Het Alfa-college, het christelijk Regionaal Opleidingencentrum in Noord- en Oost-Nederland, is partner in ontwikkeling in de regio en verzorgt beroepsopleidingen en Leven Lang Leren-trajecten voor jongeren en volwassenen die hen als persoon en als vakman opleiden voor de samenleving van nu en straks.

Leidend in het gedrag van de medewerkers van het Alfa-college zijn drie waarden:

  • Vertrouwen: dit is het vertrouwen dat zich kenmerkt door het bieden van veiligheid waardoor medewerkers en studenten de ruimte krijgen om verantwoordelijkheid te nemen en te dragen. Vertrouwen is in het christelijk geloof een belangrijke waarde.
  • Verbinden: dit komt zowel intern als extern tot uitdrukking. Intern als samenhorigheid, extern als betrouwbaarheid en betrokkenheid van het Alfa-college als partner. We verbinden door in voortdurende dialoog te zijn met studenten, medewerkers en externe partners. Verbinden is onze vertaling van de christelijke waarde naastenliefde.  
  • Ondernemen: dit komt tot uiting door erop af te gaan als we kansen zien, door goed om te gaan met onze middelen en door anderen te stimuleren hun middelen op een goede manier in te zetten. In deze waarde komt het rentmeesterschap tot uiting.

In ‘Doelbewust naar buiten’ is de visie van het Alfa-college beschreven. De kern ervan is verwoord in vier koersuitspraken:

  1.  wij dagen studenten uit in een verantwoorde leeromgeving het beste uit zichzelf te halen
  2. wij bereiden onze studenten voor om blijvend maatschappelijk succesvol te zijn
  3. wij werken in duurzame, regionale netwerken aan toonaangevend onderwijs
  4. wij zijn rolmodel voor onze studenten

Inhoudelijk ondersteunend bij de realisatie van de koersuitspraken (en dan met name bij koersuitspraak 3) zijn de speerpunten van het Alfa-college: Ondernemen, Energie en Healthy Ageing. Onze speerpunten sluiten goed aan bij relevante sociaal-economische ontwikkelingen en innovatieve initiatieven in de regio’s. De speerpunten brengen focus en versnelling aan in de onderwijsinnovatie en zorgen voor stevige netwerken en verbindingen tussen onderwijs en omgeving.

1.2 Organisatie

Profiel organisatie

Het Alfa-college is het christelijke regionaal opleidingencentrum (roc) voor Noord- en Oost-Nederland. Het Alfa-college leidt jonge mensen en volwassenen op voor de samenleving van nu en straks. Dit doen wij niet alleen, maar in nauwe samenwerking met bedrijven, instellingen en andere onderwijsorganisaties.

Jongeren en volwassenen kunnen bij ons terecht voor een mbo-opleiding, educatief traject, cursus of bedrijfsopleiding. We hebben vestigingen in de regio’s Groningen (inclusief de vestigingsplaatsen Leek en Assen), Hoogeveen en Hardenberg.

Ongeveer 14.000 jongeren en volwassenen volgen bij het Alfa-college een opleiding of cursus. Zo’n 1.250 medewerkers zorgen iedere dag voor onderwijs waarmee onze deelnemers later kansen hebben in hun werkzame leven en waarmee volwassenen hun kansen op de arbeidsmarkt vergroten.

Deelnemersaantallen

Jaarresultaat en diplomaresultaat

Voortijdig schoolverlaten

Personeel

Verzuim

Menselijke maat

Het onderwijs wordt door het Alfa-college uitgevoerd in drie regio’s en daarbinnen op zes hoofdlocaties en op zeven nevenlocaties. Deze nevenlocaties hebben een gering aantal deelnemers; dat varieert van 68 tot 346 deelnemers. Op deze locaties wordt één of worden enkele opleidingen verzorgd en is/zijn er één of enige teams van docenten en instructeurs. Op deze kleine locaties kennen studenten en medewerkers elkaar goed en zijn de lijnen tussen hen kort.

Voor onze hoofdlocaties geldt dit ook. Hoewel de aantallen deelnemers hier groter zijn (variërend per locatie van 856 tot 3.023 deelnemers), is het onderwijs hier ook kleinschalig en herkenbaar georganiseerd: teams van in de regel zes tot twaalf docenten en instructeurs verzorgen het onderwijs voor gemiddeld zo'n 150 studenten in een eigen deel van het gebouw. Dat de studenten op de grote locaties die kleinschaligheid ook ervaren, blijkt uit de gemiddelde score op instellingsniveau in de tweejaarlijkse JOB-monitor 2016 en het eigen Deelnemerstevredenheidsonderzoek 2017 (DeTeO) op een aantal voor het onderwerp ‘menselijke maat’ relevante vragen:

vraag score JOB '16 score DeTeO '17
Heb je goed contact met je docenten? 3,9 3,7
Hoe vind je de begeleiding bij je opleiding? 3,6 3,4
Word je goed geholpen als je problemen hebt bij het leren? 3,7 3,5
Als je een medewerker van school nodig hebt, kun je die dan bereiken? 3,9 3,5
Helpt de school je bij het vinden van een stage-/bpv-plaats? 3,5 3,4
Vind je dat jouw begeleider op school en jouw stagebegeleider voldoende contact hebben? 3,2 3,1
Kun je je werkervaringen voldoende op school bespreken? 4 3,8
Vind je dat jouw school en je leerwerkbedrijf voldoende contact hebben? 3,5 3,2
Ben je goed geïnformeerd over je rechten en plichten? 3,4 3,2
Weet je waar of bij wie je terecht kunt als je een klacht hebt? 62 procent weet dat 56 procent weet dat
Voel je je veilig op school? 4,2 3,9
Vind je dat je school voldoende doet om je er veilig / op je gemak te laten voelen? 3,9 3,7
Hoe vind je de sfeer binnen de school? 3,8 3,7
Is er in jouw opleiding aandacht voor jou als persoon? 3,8 niet gevraagd

uitgedrukt in een vijfpuntschaal, waarbij 5 de hoogste score is

Hoewel de scores op de diverse vragen in het DeTeO nog voldoende zijn, zijn de scores wel lager dan in de JOB-monitor. Voor die lagere scores in het DeTeO zijn geen directe verklaringen (zie ook paragraaf 3.2). Die scores leveren wel punten van aandacht op voor de onderwijsteams. 

Als het gaat om het ervaren van de menselijke maat door de medewerkers in het Alfa-college, kan dat onderbouwd worden met de relevante scores scores in het medewerkerstevredenheidsonderzoek (MeTeO) dat eind 2015 is uitgevoerd en waarvan de resultaten in januari 2016 zijn gepubliceerd:

vraag score
Ik ben tevreden over mijn werkzaamheden binnen het Alfa-college. 7,6
Ik voel dat ik gewaardeerd word door het Alfa-college. 6,8
Ik heb plezier in mijn werk. 8,1
Ik voel me veilig op school. 8
Ik ben tevreden over mijn collega's. 7,9
Als mijn collega's mijn hulp nodig hebben, kunnen ze bij me terecht. 8,6
Als collega's kunnen wij elkaar op elkaars gedrag aanspreken. 7,1
Ik ervaar goede samenwerking binnen mijn team. 7,5
Ik heb vertrouwen in mijn direct leidinggevende. 7,5
Ik krijg van mijn direct leidinggevende alle informatie die ik nodig heb om mijn werk goed te kunnen doen. 6,5

uitgedrukt in een tienpuntschaal, waarbij 10 de hoogste score is

Door de Stuurgroep Benchmark MBO van de MBO Raad is, om inhoudelijke en operationele overwegingen, besloten de afnameperiode voor het MeTeO meer te reguleren. MBO-instellingen dienen te streven naar een deelname aan het onderzoek in 2017 en/of 2018 en om dit vervolgens in een patroon van even kalenderjaren te vervolgen in 2020, 2022 e.v. Het Alfa-college heeft daarop besloten om niet in het najaar van 2017 een volgende MeTeO af te nemen maar dit te verschuiven naar het najaar van 2018. In het Geïntegreerd Jaardocument 2018 worden de scores van dat onderzoek opgenomen.

Een indirecte indicator voor de door de medewerkers ervaren menselijke maat is het verzuimpercentage. Helaas, zie paragraaf 4.2.2, is dat in 2017 opgelopen.

1.3 Organigram

In 2017 is de inrichting van het Alfa-college aangepast. Deze aanpassingen hebben betrekking op de centrale eenheid Onderwijs en Kwaliteitszorg, de dienst Projecten en ICT en op de informatiseringsfuncties.

 

Onderwijs en Kwaliteitszorg

Onderwijs en Kwaliteitszorg is per 1 maart 2017 niet langer een rechtstreeks door het College van Bestuur aangestuurde centrale eenheid, maar een dienst binnen de service-unit Bedrijfsvoering. Hiertoe is besloten omdat daardoor de voor het onderwijs zo wenselijke verbinding en integraliteit op strategisch directieniveau door de directeur van de service-unit Bedrijfsvoering tot stand gebracht kan worden. Tegelijkertijd met deze herpositionering van deze dienst in de organisatie is ook een traject gestart dat ertoe heeft geleid dat de beleidsmedewerkers/adviseurs Onderwijs en Kwaliteitszorg direct op locatie hun werkzaamheden uitvoeren en dat beleidsontwikkeling en -voorbereiding op instellingsniveau gebeuren in drie themagroepen:

  • Leren en opleiden,
  • Begeleiden en coachen,
  • Examineren en diplomeren.

De beleidsmedewerkers/adviseurs Onderwijs en Kwaliteitszorg zijn allen lid van een van deze drie themagroepen; per themagroep treedt een van hen op als coördinator.

 

Dienst Projecten en ICT en Informatiseringsfuncties

De informatiseringsfuncties werden tot 1 mei 2017 rechtstreeks als staffuncties aangestuurd door de directeur Bedrijfsvoering. Daarna zijn ze gepositioneerd binnen de dienst Projecten en ICT. Omdat de nadruk van deze dienst mede hierdoor meer komt te liggen op het voeren van regie over informatisering en projecten en omdat het technische deel van ICT is uitbesteed aan een externe leverancier, is de naam van deze dienst met ingang van genoemde datum Informatisering en Projecten geworden.

Gezien de toename van de span of content en control van het diensthoofd zijn de binnen de dienst Informatisering en Projecten werkzame functioneel applicatiebeheerders en de functionele specialisten ondergebracht in een afdeling die onder leiding staat van een eigen afdelingshoofd.

1.4 Juridische structuur

Alfa-college is de naam waaronder de Stichting Christelijk Regionaal Opleidingencentrum Noord- en Oost-Nederland handelt. Het doel van deze stichting is het doen geven en in stand houden van onderwijs. Het College van Bestuur is belast met het bestuur van de stichting. De Raad van Toezicht van de stichting heeft tot taak toezicht te houden op het beleid van het College van Bestuur en op de algemene gang van zaken in de stichting. Voor een aantal, in de statuten vermelde onderwerpen dient het College van Bestuur vooraf toestemming te vragen aan de Raad van Toezicht. Binnen deze context is het College van Bestuur verantwoordelijk voor de algehele gang van zaken binnen de stichting.

Het Alfa-college is in 2017 verbonden met de volgende rechtspersonen:

  • Coöperatie voor netwerk van zorg- en welzijnsopleidingen, ZON UA: in deze coöperatie met uitgesloten aansprakelijkheid werken een aantal aanbieders in Groningen, Drenthe en Noord-Overijssel van opleidingen op het gebied van welzijn en de gezondheidszorg samen onder de naam ZON. ZON is geen afkorting, maar staat voor energie, cyclisch, duurzaamheid en netwerken Zorg, Welzijn en Onderwijs. Het doel van ZON is te komen tot een samenhangend opleidingenstelsel gezondheidszorg.
  • CV Beheersmaatschappij LOC+: deze commanditaire vennootschap verzorgt het beheer en de exploitatie van het Lokaal Opleidingen Centrum in Hardenberg. Als stille vennoot heeft het Alfa-college een belang van 37%.
  • Coöperatieve vereniging Shared Servicecenter PeopleSoft U.A.: deze coöperatie handelt onder de naam Flexuz en heeft ten doel het gezamenlijk beheren en onderhouden van een softwareplatform ten behoeve van de bedrijfsvoering van regionale opleidingencentra. Naast Alfa-college participeren in deze coöperatie Noorderpoort, ROC van Twente en ROC Nijmegen.
  • Stichting EPI-kenniscentrum: in deze door Alfa-college opgerichte stichting worden de activiteiten uitgevoerd voortvloeiende uit het penvoerderschap van Alfa-college t.b.v. het samenwerkingsverband EPI-kenniscentrum (waarin naast Alfa-college participeren Hanzehogeschool Groningen en Rijksuniversiteit Groningen).

In 2017 heeft het Alfa-college zijn 8 certificaten van de Stichting Administratiekantoor Community Network Noord-Nederland verkocht. Het Alfa-college is derhalve niet meer juridisch verbonden met deze stichting.

1.5 Raad van Toezicht

De Raad van Toezicht heeft in 2017 vijf keer vergaderd. Naast de reguliere plan- en verantwoordingsdocumenten (zoals geïntegreerd jaardocument 2016, resultaten monitoring kaderbrief 2016/2017, kaderbrief 2017/2018 en begroting 2018 incl. meerjarenbegroting) heeft de raad in zijn vergaderingen onder andere aandacht besteed aan:

  • (specifiek onderzoek inspectie naar) sociaal klimaat, kwaliteitsborging en examinering op de locatie Boumaboulevard
  • evaluatie communicatie raad en college m.b.t. problematiek op locatie Boumaboulevard
  • identiteit in relatie tot grondslagformulering in statuten
  • aanpassen statuten Stichting Chr. Regionaal Opleidingencentrum Noord- en Oost-Nederland
  • invulling vacature Raad van Toezicht per 1 januari 2018
  • jaarrekening 2016 en jaarplan 2017 Stichting EPI-kenniscentrum
  • verkoop percelen en panden Travertijnstraat 6 Groningen
  • gezamenlijk lectoraat Hanzehogeschool en Alfa-college ‘Ondernemen in verandering’
  • honorering Raad van Toezicht
  • besturingsfilosofie en -model

De Raad van Toezicht heeft in 2017 twee werkbezoeken afgelegd: in april aan Leer-werkbedrijf De Es en in september aan de opleidingslocaties op Kardinge. In het leer-werkbedrijf verrichten studenten van de opleidingen Dienstverlening en Zorg (Mbo - niveau 1) als stagiair gedurende een jaar passend bij hun opleiding allerlei werkzaamheden in zorgcentrum De Es, in de wijk Selwerd en bij cliënten thuis. Daarnaast krijgen ze in De Es hun lessen. De raad heeft het zeer gewaardeerd om te zien en te beleven op welke wijze aan deze kwetsbare doelgroep contextrijk en betekenisvol onderwijs werd gegeven. Op de locaties Kardinge heeft de raad kennisgemaakt met diverse activiteiten in de opleidingen Sport en Bewegen en Uniformberoepen. Bij beide werkbezoeken hebben de leden van de raad veel en ongedwongen kunnen spreken met studenten en docenten. Het trof hen daarbij in beide werkbezoeken dat er een lijn is tussen het beleid van de instelling en de geest waarin op de diverse locaties gewerkt wordt.

In november 2017 heeft de Raad van Toezicht zijn jaarlijkse evaluatie- en scholingsdag gehouden. In het ochtenddeel heeft de heer M. Kaptein, Professor of Business Ethics and Integrity Management bij het Erasmus Research Institute for Management/partner KPMG, met de raad in een interactieve setting verkend wat het werken met soft controls betekent voor de werkzaamheden van een Raad van Toezicht. Het middagdeel van deze dag startte met de zelfevaluatie van de Raad van Toezicht en werd afgesloten door in te gaan op de stand van zaken en dilemma’s m.b.t. onderwijsinnovatie.

Leden van de Raad van Toezicht hebben beide bijeenkomsten van de Instellingsadviesraad bijgewoond. De voltallige raad heeft één keer overleg gehad met de Ondernemingsraad en één keer met de Studentenraad. Ook is door delegaties van de raad nog een keer gesproken met beide medezeggenschapsorganen afzonderlijk. De bijeenkomsten van het Platform Raden van Toezicht MBO-instellingen worden door leden van de raad bezocht.

De voorzitter van de Raad van Toezicht bespreekt samen met de voorzitter van het College van Bestuur zo’n twee weken voorafgaand aan een reguliere vergadering van de raad de dagelijkse gang van zaken in het Alfa-college. In dat gesprek wordt ook de agenda voor de volgende vergadering van de raad voorbereid. Daarnaast hebben de voorzitter en het lid van de raad met de HRM-portefeuille twee keer per jaar een gesprek met het volledige College van Bestuur over besturingsvraagstukken. Zij voeren ook de jaarlijkse, individuele evaluatiegesprekken met de leden van het college.

De samenstellingen van de Raad van Toezicht en zijn commissies staan in bijlage 10.

De Raad van Toezicht kijkt in zijn algemeenheid goed terug op 2017. De resultaten zijn goed, zowel van het onderwijs in de vorm van de jaar- en diplomaresultaten en de tevredenheid van de studenten over het onderwijs (waardoor het Alfa-college ook in 2017 weer het best scorende ROC in Noord-Nederland was in de Keuzegids MBO) als van de bedrijfsvoering o.a. blijkend uit de goede financiële resultaten. Tegelijkertijd heeft de situatie op de locatie Boumaboulevard de raad met zorg vervuld, maar de raad heeft ook gezien dat er in 2017 gerichte acties in gang gezet zijn die hem het vertrouwen geven dat de noodzakelijke verbetering wordt gerealiseerd.

 

Onderwijskwaliteit

De kwaliteit van het onderwijs heeft de bijzondere aandacht van de Raad van Toezicht. De raad wordt hierover op verschillende manieren geïnformeerd:

  • in het dashboard van de raad zijn de voor de onderwijskwaliteit relevante indicatoren opgenomen zoals jaar- en diplomaresultaat, deelnemerstevredenheid, cijfers van voortijdige school- en instellingsverlaters en opleidingen met onvolkomenheden;
  • het College van Bestuur informeert de raad over onderzoeken van de inspectie naar de kwaliteit van het onderwijs en verstrekt de desbetreffende rapporten aan de raad;
  • in de overleggen van de onderwijscommissie worden de resultaten van de interne audits naar onderwijs en examinering besproken evenals de resultaten van de deelnemerstevredenheidsonderzoeken;
  • daarnaast is er in de onderwijscommissie veel aandacht voor de professionalisering van de medewerkers in het licht van de onderwijskwaliteit.

Voor de oordeelsvorming van de leden van de Raad van Toezicht over de kwaliteit van het onderwijs in het Alfa-college zijn de gesprekken met studenten en medewerkers tijdens de werkbezoeken op de onderwijslocaties zeer belangrijk. In de terugkoppeling daarvan in de vergadering van de raad is het steeds im- dan wel expliciet onderwerp van gesprek. Ook in de gesprekken die de Raad van Toezicht heeft met de Ondernemingsraad en Studentenraad, bevraagt de raad zijn gesprekspartners daarop.

 

Evaluatie College van Bestuur

Leidend voor de evaluatie van het College van Bestuur is het strategisch beleid van het Alfa-college en de vertaling hiervan naar koers en keuzes met de hierbij vastgestelde hard controls. Ook de soft controls komen aan de orde. Accenten van de afspraken liggen op thema’s als kwaliteitszorg en de borging hiervan, innovatief onderwijs, regie en eigenaarschap op onderwijstrajecten en verbetering van werkprocessen en hierbij gehanteerde systemen. De beloning van de leden van het College van Bestuur vindt plaats binnen de voor de sector onderwijs geldende afspraken in het kader van de Wet Normering Topinkomens. 

 

Acties op basis van evaluatie Raad van Toezicht 2016

In zijn evaluatie in december 2016 heeft de Raad van Toezicht een aantal aandachtspunten geformuleerd voor zijn relatie met het College van Bestuur:

  • Raad van Toezicht en College van Bestuur zouden elkaars netwerken beter kunnen benutten.
  • de raad zou graag eerder willen aanhaken bij grote thema’s door daarover het gesprek met het college aan te gaan.
  • de raad wil graag samen met het college terugkijken op de gang van zaken en op elkaars rol als het gaat om de problematiek op de Boumaboulevard.
  • de raad zou graag feedback ontvangen van het college als het gaat om adviezen van hem of zijn commissies aan het college; op basis daarvan kunnen de leden van de raad in een volgend gesprek een gerichtere inbreng hebben.
  • de onderwijscommissie zou door het college meer strategisch ingezet kunnen worden, waarna het college een voorstel aan de raad kan voorleggen.
  • de raad zou graag jaarlijks door het college een schouw van de directeuren willen hebben opdat de raad tijdig geïnformeerd is over mogelijke ontwikkelingen.

In 2017 heeft er een gesprek plaatsgevonden tussen de raad en het college over het gebruiken van elkaars netwerken. Daarin bleek dat dit van beide een zekere alertheid vraagt, maar dit gesprek heeft niet geleid tot concrete vervolgacties. De wens van de raad om aan te haken bij grote thema’s heeft ertoe geleid dat de raad vroegtijdig is betrokken bij de gedachtevorming over de door het college gewenste organisatieontwikkeling en dat de auditcommissie aan de voorkant is betrokken bij het wel/niet opnemen van een kansendossier in de aanbesteding voor de ver-/nieuwbouw van de locatie Voltastraat . In september 2017 hebben raad en college het proces en de onderlinge communicatie m.b.t. de situatie op de Boumaboulevard geëvalueerd. Beide gremia hebben in dit gesprek naar elkaar uitgesproken dat het goed is het als dilemma te zien en bespreekbaar te maken hoe om te gaan met de werkgevers- en toezichtsrol van de raad in kwesties als deze. De wens om feedback te ontvangen van het college, vraagt van de raad dat hij daar zelf ook gericht om vraagt. Hoewel de onderwijscommissie nu meer strategisch wordt ingezet, heeft dat nog niet geleid tot een voorstel van het college aan de raad op basis daarvan. In februari 2018 is de raad door het college geïnformeerd over het resultaat van zijn schouw van de directeuren.

 

Evaluatie Raad van Toezicht 2017

In 2017  heeft de Raad van Toezicht voor de derde keer zijn zelfevaluatie uitgevoerd op basis van een zelfde schriftelijke vragenlijst. Deze lijst is ook gezamenlijk ingevuld door de leden van het College van Bestuur. In de lijst zijn naast vragen in de vier categorieën die ook in vorige versies van de lijst stonden (samenstelling en samenwerking, vergaderingen, relatie raad en college en effect van werken in commissies) ook vragen toegevoegd in de categorieën opvolging zelfevaluatie 2016 en evaluatie- en scholingsdag. Ook bestaat de mogelijkheid om overige opmerkingen te maken. Zowel door de raad als het college worden de vragen positief beantwoord; op een schaal van 1 tot 4 liggen de gemiddelde scores van raad en college op nagenoeg alle vragen tussen de 3 en de 4.

Op basis van de ingevulde vragenlijsten en het gesprek daarover heeft de raad de volgende acties afgesproken:

  • een werkgroep uit de Raad van Toezicht bereidt de volgende scholings- evaluatiedag voor en komt daarbij met een voorstel voor:
    • opzet en insteek van de scholings- en evaluatiebijeenkomst (een 24-uurs bijeenkomst?),
    • een alternatief voor de vragenlijst t.b.v. de evaluatie,
    • het vervolg van het gesprek over soft controls in relatie tot het eigen functioneren.
  • er komt een procedure om de individuele scholingswensen van de leden van de Raad van Toezicht in samenhang te beoordelen in het licht van het daarvoor beschikbare budget;
  • de leden van de raad gaan in tweetallen gesprekken voeren met de directeuren in het najaar van 2018; een werkgroep uit de Raad van Toezicht komt met een voorstel voor een gesprekagenda.
  • met de Ondernemingsraad wordt overlegd hoe te komen tot de benoeming van een lid van de Raad van Toezicht met ingang van 1 januari 2019 op basis van zijn bindende voordrachtrecht.
  • de auditcommissie komt met een voorstel voor een andere invulling van het dashboard van de raad (met daarin minder indicatoren en per indicator de historische ontwikkeling en verwachte ontwikkeling/trend).
  • de onderwijscommissie komt met een voorstel voor de relatie van de raad met het onderwerp onderwijsinnovatie.

 

Evaluatie audit- en onderwijscommissie

Tijdens de zelfevaluatie van de Raad van Toezicht is het functioneren van beide commissies beoordeeld; de meerwaarde van het werken met de onderwijs- en auditcommissie wordt zowel door de raad als het college breed gedeeld. Beide commissies hebben ook zichzelf geëvalueerd.

De auditcommissie heeft in haar evaluatie de complementariteit van haar leden als een sterk punt benoemd. Vanuit de organisatie wordt blijk gegeven van heel veel vertrouwen naar de commissie; zij voelt zich dan ook uitstekend bediend. De organisatie daagt de commissie daardoor ook uit om zijn voorbereiding goed te doen. Daardoor ontstaan leuke gesprekken in de commissie. De stukken zijn kwalitatief goed. Om ervoor te zorgen dat de commissie voldoende scherp blijft, heeft de auditcommissie goede ervaringen met het vooroverleg dat zij intern voert voorafgaand aan haar vergadering in aanwezigheid van vertegenwoordigers van de organisatie.

In haar evaluatie heeft de onderwijscommissie geconstateerd dat er een omslag is gemaakt naar meer een ‘helikopter-agenda’ in zijn vergaderingen. De thema’s zijn beter en ruimer geagendeerd. De commissie vindt het ook fijn dat haar leden complementaire deskundigheidsgebieden hebben. Het helpt het College van Bestuur dat de onderwijscommissie vragen stelt die het zelf nog niet heeft gesteld. Ook de reflectie door de commissie helpt het college.

 

Samenstelling van de raad

De heer Wigmans heeft besloten om niet voor herbenoeming in aanmerking te willen komen. Hierdoor ontstond per 1 januari 2018 een vacature in de raad. T.b.v. de vervulling van deze vacature is in afstemming met het College van Bestuur een profiel opgesteld dat ter advisering is voorgelegd aan de Ondernemingsraad en Studentenraad. Omdat de Raad van Toezicht van oordeel is dat identiteit een onderwerp is dat de aandacht van al zijn leden behoeft, is besloten niet op zoek te gaan naar een lid specifiek voor die portefeuille maar naar een nieuw lid met expertise op het gebied van de lerende mens: de manier waarop en de context waarbinnen mensen leren, zijn voortdurend aan verandering onderhevig o.a. door de toepassing van diverse nieuwe digitale mogelijkheden, veranderende opvattingen over leren en de voortdurend en steeds sneller veranderende arbeidsmarkt. Daarnaast wilde de raad graag zijn diversiteit vergroten. Bij zijn zoektocht naar een nieuw lid werd de raad ondersteund door Talent Performance. Deze heeft geleid tot de benoeming per 1 januari 2018 van mevrouw W.S. Zwart, lerarenopleider bij Saxion Hogescholen en directeur van Kom voor Taal, een bureau voor docentprofessionalisering en educatief ontwerp. Door haar benoeming is de expertise op het gebied van de lerende mens en de diversiteit in de raad vergroot.

 

Tot slot

In 2017 heeft het Alfa-college weer goede resultaten geboekt. In het bestuursverslag van dit geïntegreerd jaardocument kunt u daar veel over lezen.  In de raad zelf is de samenwerking heel plezierig verlopen en ook de relatie van de raad met het College van Bestuur is zeer goed. Al die positieve ontwikkelingen en goede verhoudingen zorgen ervoor dat we als Raad van Toezicht met vertrouwen naar de toekomst van het Alfa-college kijken. Tegelijkertijd realiseert de raad zich dat hij zich hier niet door in slaap moet laten wiegen en dat hij vanuit zijn verantwoordelijkheid als toezichthouder en werkgever van het College van Bestuur voldoende kritische afstand moet blijven houden.

Margreeth Smilde, voorzitter Raad van Toezicht

1.6 Naleving governance code

In de 'Branchecode goed bestuur in het mbo' zijn verantwoordelijkheden opgenomen voor Colleges van Bestuur en aanbevelingen voor Raden van Toezicht. College van Bestuur en Raad van Toezicht voldoen nagenoeg aan alle voor hen geldende bepalingen in deze code.

Het College van Bestuur wijkt op één punt bewust af van de verantwoordelijkheden zoals genoemd in de governance code. Het heeft in afwijking van wat onder punt 5 van de verantwoordelijkheden is bepaald, besloten om voor externe en interne belanghebbenden geen verschillende klachtenregelingen te maken: een klacht is een klacht en voor interne en externe klagers is de procesgang dezelfde.

Als het gaat om de voor hem geldende bepalingen heeft de Raad van Toezicht besloten om m.b.t. twee aanbevelingen anders te handelen dan in de code is bepaald:

  • in afwijking van wat bij aanbeveling 1 is opgenomen hanteert de Raad van Toezicht niet een toezichtskader met expliciete doelstellingen en indicatoren voor het eigen toezicht. De Raad van Toezicht wordt volop betrokken bij de strategische keuzes. Om de realisatie ervan te kunnen beoordelen is er in de organisatie een goede planning en controlcyclus. Op basis daarvan wordt de Raad van Toezicht regelmatig door het College van Bestuur van de nieuwste informatie m.b.t. de voortgang op de diverse indicatoren voorzien. Dat is al een prima toetsingskader, waardoor een eigen kader met expliciete doelstellingen en indicatoren voor het eigen toezicht naar het oordeel van de raad niet nodig is.
  • in afwijking van wat in aanbeveling 9 is bepaald, maakt de Raad van Toezicht niet tenminste eens in de vier jaar een integrale balans op van het functioneren van het college van bestuur als geheel, op basis van in ieder geval de gemaakte afspraken over doelen en prestaties, het actuele functioneren en de toekomstige opgaven. De Raad van Toezicht vindt dat het door de individuele evaluatiegesprekken en de gesprekken twee keer per jaar tussen College van Bestuur en de voorzitter en een lid van de Raad van Toezicht over het leiderschap van het college hieraan al op een plezierige en natuurlijke manier wordt vormgegeven.

1.7 Evaluatie College van Bestuur

Jaarlijks evalueert het College van Bestuur zijn samenwerking en het resultaat ervan als voorbereiding op zijn jaarlijkse individuele evaluatiegesprekken met de Raad van Toezicht. Bij zijn evaluatie gaat het college ook in op zijn relatie met de Ondernemingsraad, Studentenraad en Raad van Toezicht,.

Het College van Bestuur werkt als team vanuit gedeelde waarden en een gezamenlijke visie op de koers van het Alfa-college. De collegeleden stemmen die koers goed af tijdens de wekelijkse College van Bestuur-vergadering en zij hebben tussendoor ook zeer geregeld contact. Daarbij constateerden ze dat, wanneer er sprake is van verschil van inzicht, ze meer tijd zouden moeten nemen om dit dieper en mogelijk ook in een bredere groep te verkennen. Daarom plannen de collegeleden nu driemaal per jaar gezamenlijke evaluatiemomenten waarin ze expliciet stilstaan bij de vraag of ze op koers liggen en of hun bestuurlijk leiderschap voldoende bijdraagt. Tijd nemen voor dat gesprek ervaren ze als heel waardevol. Daarnaast hebben ze diverse malen meer tijd genomen om lastige vraagstukken te bespreken met hun directe ondersteuners en/of met de directeuren in het overleg met hen. Dat leidde steeds tot een meer passende en gedragen aanpak.

De collegeleden merken in het algemeen dat hun sturing, drive en betrokkenheid helpen om de goede dingen en de dingen goed te doen binnen de school. De draai die zij willen maken door meer te werken vanuit een synergiemodel en te sturen met soft controls naast hard controls, vraagt veel van hun leiderschap. Het raakt aan hun eigen biografie en competenties en vraagt een andere implementatie-aanpak dan de klassieke.

Voor het schooljaar 2017-2018 hebben de collegeleden als speerpunten geformuleerd: examinering, kwaliteitszorg, besturingsfilosofie en soft controls. Elk lid heeft twee van deze punten onder zijn/haar hoede genomen, om zo maximale focus te creëren.

De samenwerking met de Ondernemingsraad is uitstekend. De huidige OR lijkt een mooie afspiegeling van opvattingen en ervaringen die in de hele organisatie leven en dat is voor het College van Bestuur erg van belang. De OR heeft een eigen inhoudelijke agenda en ambities, bereidt zich goed voor, is positief-kritisch en richt zich echt op de kwaliteit van onderwijs en personeel. Het college nodigt de OR nadrukkelijk uit om hem te bevragen en het benut actief de ideeën die worden aangedragen.

De samenwerking met de Studentenraad is uitermate plezierig. Het college ziet de belangrijke rol die de begeleider van de Studentenraad heeft, ook gelet op de frequente wisseling van leden. Het is leuk om met de Studentenraad samen te werken en het college doet zijn best optimaal gebruik te maken van wensen die binnen de Studentenraad leven.

Het College van Bestuur is heel tevreden over zijn samenwerking met de Raad van Toezicht. Die samenwerking kenmerkt zich door vertrouwen en blijven leren. De jaarlijkse scholingsbijeenkomsten, de ‘met-de-benen-op-tafel-overleggen’ en de informele gesprekken over o.a. leiderschap met de voorzitter en een lid van de raad dragen daaraan bij. Het college maakt geregeld – en steeds vaker – gebruik van de expert- en adviesrol van de Raad van Toezicht, door gericht te sparren met een lid. Het college is tevreden over het functioneren van beide commissies van de raad. De onderwijscommissie blijft zich verder ontwikkelen. De daar gevoerde gesprekken hebben enerzijds een verantwoordingskarakter en anderzijds bieden ze de mogelijkheid voor het College van Bestuur om advies en reflectie op bestuurlijke en leiderschapsvraagstukken te ontvangen.

1.8 Ondernemingsraad

Ondernemingsraad: vol vertrouwen vooruit!

Voor de Ondernemingsraad (OR) van het Alfa-college was het jaar 2017 een jaar vol veranderingen.

 

Verkiezingen

Allereerst waren er de verkiezingen in het voorjaar die zorgden voor een nieuwe samenstelling van de OR met ingang van 1 augustus 2017. In de nieuwe OR zijn alle zetels in de vier kiesgroepen regio Groningen, regio Hardenberg, regio Hoogeveen en Bedrijfsvoering/College van Bestuur bezet. De OR werd in 2017 ondersteund door een ambtelijk secretaris.

 

Missie-Visie

De nieuwe OR heeft zijn ‘Missie en visie Ondernemingsraad’ vol enthousiasme geformuleerd en trots gedeeld met de organisatie. Zij dient als kompas voor de zittingsperiode 2017-2020. Deze OR heeft na kort overleg, unaniem gekozen voor de NavigatOR-methode (zie: https://nvgtr.nl). Door het werken met deze efficiënte methode is het voor alle partijen duidelijk welke aanpak de OR voorstaat.

De speerpunten van de OR zijn:

  • Het bieden van goede werk- en leeromstandigheden
  • De zichtbaarheid van de OR vergroten
  • Een ‘wij-zij-cultuur' tussen onderwijsgevenden (OP) en het onderwijsondersteunend en Beheerpersoneel (OBP) voorkomen
  • Het van elkaar leren
  • Sociale veiligheid
  • Medezeggenschap verbeteren en sterker verankeren

 

Innovatie

Ook heeft de OR gekozen voor een actieve en intensieve werkwijze. Er zijn werkgroepen geformeerd, onderverdeeld in Verkenners, OP en OBP, Werk- en leeromstandigheden en Sociale veiligheid, Dagelijks bestuur en Medezeggenschap en zichtbaarheid OR. Deze werkgroepen verdiepen zich actief en proactief in de verschillende aandachtspunten.

 

Contacten met formele partners

De OR heeft maandelijks constructief overleg met het College van Bestuur en twee keer per jaar overleg met de Raad van Toezicht. Met de Studentenraad heeft de OR formeel en informeel contact gehad. Samen met de SR heeft de OR een plaatsvervangend-lid voor de Klachtencommissie Alfa-college voorgedragen.

 

Agendapunten

Hoog op de agenda van 2017 stonden:

  • Functiehuis OBP - in navolging van de vorige OR heeft de nieuwe OR van meet af aan aangegeven dit proces ook in 2018 kritisch te willen volgen.
  • Functiemix (salarismix)
  • Onderwijsinnovatie
  • Leeftijdsbewust personeelsbeleid
  • Banenafspraakbanen (BAB)
  • Verzuim
  • Begroting 2018                      

De OR wil fungeren als de oren en ogen van de organisatie en hij wil de signalen van de werkvloer gevraagd en ongevraagd voorleggen aan de bestuurder.

Anni Bril, voorzitter Ondernemingsraad

1.9 Studentenraad

Per augustus 2017 wijzigde de samenstelling van de Studentenraad. Vijf leden die in 2016 al in de Studentenraad zaten, maakten ook in 2017 deel uit van de raad: Mirlin Nieuwenhuis, Harmen Kompagnie, Demi Muller, Maurits Medemblik en Jonathan Goeree. In het voorjaar van 2017 heeft de Studentenraad diverse activiteiten op de locaties georganiseerd die ertoe hebben geleid dat er vier nieuwe leden zijn gevonden: Jordy Buiter, Ian Kuper, Sandor Exalto en Melanie Bruins Slot. Nadere informatie over de samenstelling van de Studentenraad is te vinden in bijlage 10.

De leden van de Studentenraad kozen Mirlin tot voorzitter, Demi tot secretaris en Harmen tot penningmeester/vice-voorzitter. Ook dit jaar werd de Studentenraad weer begeleid door Jan Jakop Schuringa.

 

Vergaderingen en onderwerpen

De Studentenraad heeft in totaal negen keer vergaderd met het College van Bestuur. De leden beschouwen de samenwerking als zeer prettig. De gesprekken verlopen soepel en we krijgen altijd een snelle reactie terug wanneer er vragen of onduidelijkheden zijn. Er wordt aandachtig geluisterd en de punten worden ook serieus opgepakt. Het bleek dat de vergadertijd vaak tijd te kort was en we hebben daarom samen met het College van Bestuur besloten de gezamenlijke vergaderingen een kwartier langer te laten duren.

Onderwerpen die voorbij kwamen, waren o.a. het stoppen en starten van opleidingen en de algemene voorwaarden bij de Onderwijsovereenkomst (OWO) en de praktijkovereenkomst (POK). Daarnaast hebben we onder andere gesproken over de hoofdlijnen van de begroting 2018, de klachtenregeling, de examens op het Alfa-college en een rookvrije schoolomgeving.

De Studentenraad is in totaal 21 keer bij elkaar geweest in 2017. Zowel in juni als in december 2017 kwamen de Studentenraad en de Raad van Toezicht bij elkaar voor een vergadering. Voor ons als Studentenraad een boeiende ervaring. De dagelijkse besturen van de Ondernemingsraad en de Studentenraad zijn één keer bij elkaar geweest .

 

Studentenraad on Tour 2017

Ook dit jaar werden weer de ‘Studentenraad on Tour’-acties gehouden. Het doel van deze tour is om meer bekendheid te genereren voor de Studentenraad en ook om nieuwe leden te werven voor de Studentenraad. De volgende locaties werden tijdens deze tour bezocht:

  • Hardenberg – Parkweg
  • Hoogeveen – Voltastraat
  • Groningen – Kardingerplein (Uniformberoepen)
  • Groningen – Kardingerweg (Sport en Bewegen)

Met de nodige tam-tam presenteerden de leden van de Studentenraad zich op deze locaties. Zij gingen in gesprek met studenten en nodigden hen uit tal van zaken op papier te zetten over het wel en wee op hun locatie. Ook konden ze aangeven of ze zo mogelijk zin hadden om zitting te nemen in de Studentenraad. De keuze van de locaties waar de Studentenraad on Tour’-acties zijn geweest, is bewust gemaakt. Het waren locaties waar vacatures ontstonden in de raad met ingang van het nieuwe schooljaar. Mede door ‘Studentenraad on tour’ zijn de vacatures op de bezochte locatie ingevuld.

 

Lunchgesprekken

Dit jaar zijn ook weer een aantal lunchgesprekken gehouden. Tijdens de lunchpauze nodigt de Studentenraad klassenvertegenwoordigers op een locatie uit om onder het genot van een hapje en een drankje in gesprek te komen over zaken die op de locatie spelen, zowel positieve als negatieve. Allen ervaren dit telkens weer als een zinvolle ontmoeting waarbij belangrijke zaken vervolgens door de Studentenraad gedeeld worden met het managementteam van de desbetreffende locatie. Zaken die eruit springen zijn: parkeerproblemen, de Studieboekencentrale, klimaatbeheer, pauze vs. grootte kantine en de schoolkosten.

 

Cursussen

De JongerenOrganisatie Beroepsonderwijs, JOB, had in het begin van het nieuwe schooljaar cursussen aangeboden aan de Studentenraad. In december 2017 werd de tweedaagse cursus aangeboden. Harmen en Maurits hebben deelgenomen aan deze cursus en deze werd als zeer positief ervaren. De leden hebben niet alleen deelgenomen om ervan te leren, maar zij hebben ook andere studenten ontmoet van verschillende ROC’s in heel Nederland. Hierdoor werd er veel van elkaar geleerd en was deze cursus een groot succes. Het wordt zeer aangeraden om nieuwe leden deel te laten nemen aan cursussen die JOB aanbiedt.

Mirlin Nieuwenhuis, voorzitter Studentenraad

1.10 Instellingsadviesraad

Ten behoeve van de horizontale dialoog met stakeholders op strategisch niveau heeft het Alfa-college een Instellingsadviesraad. De Raad van Toezicht woont de bijeenkomsten van deze raad ook bij. Tijdens deze bijeenkomsten informeert het College van Bestuur de leden van de Instellingsadviesraad over actuele ontwikkelingen in het Alfa-college en over de ontwikkelingen in het mbo in het algemeen. Daarnaast wordt tijdens de bijeenkomsten van deze raad aandacht besteed aan het verkennen van relevante onderwerpen op strategisch niveau en de wijze waarop het Alfa-college daarmee om zou kunnen gaan. Voor zijn leden moet de instellingsadviesraad ook een meerwaarde hebben. Dat wil het College van Bestuur bereiken door de bijeenkomsten van de instellingsadviesraad het karakter van ‘halen’ en ‘brengen’ te geven. Zo worden leden van de Instellingsadviesraad gevraagd om actief te participeren in de inhoudelijke voorbereiding van een onderwerp. Daarnaast is het de bedoeling dat de raad een netwerkfunctie heeft.

In bijlage 10 is vermeld wie de bijeenkomsten van de Instellingsadviesraad van het Alfa-college in 2017 hebben bijgewoond. Tijdens deze bijeenkomsten zijn de onderwerpen Leven Lang Leren en Genderdiversiteit aan de orde geweest.

 

Leven Lang Leren

De bespreking van dit onderwerp in de bijeenkomst in mei begon met een inleiding door de heer Zwiers, directeur VNO/NCW Noord. Hij gaf aan dat het onderwerp scholing in ondernemerskring nu constant op de agenda staat. Vervolgens legde hij de aanwezigen vier stellingen voor. Na hem hield mevrouw De Graaff, lid College van Bestuur Alfa-college een inleiding waarin ze aangaf welke vormen van Leven Lang Leren het Alfa-college ziet en wat het daaraan nu doet. In groepen werden daarop de stellingen van de heer Zwiers besproken.

In de terugkoppeling bleek dat ROC’s meer in zouden moeten zetten op een Leven Lang Leren en dat ze dat vooral moeten doen door het verstevigen van hun relaties met alumni. Daarnaast moeten ROC’s vanaf het begin van hun opleiding studenten ervan bewust maken dat een Leven Lang Leren van belang is. Elke student moet een lerende houding ontwikkelen, ongeacht zijn niveau. Interesse, nieuwsgierigheid, perspectief en succeservaringen kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van die lerende houding.

Het was een rijke bijeenkomst; de opbrengst ervan wordt meegenomen bij het maken van een eigen Alfa-college visiedocument Leven Lang Leren.

 

Genderdiversiteit

De bijeenkomst van de Instellingsadviesraad in november stond in het teken van de vraag: hoe kunnen we ervoor zorgen dat mannen kiezen voor beroepen die nu veelal door vrouwen worden uitgeoefend en dat vrouwen kiezen voor beroepen die vaak als mannenberoepen worden gezien? Mevrouw De Graaf en mevrouw Hompe, beiden voor het Alfa-college actief in het project om meer meisjes in de techniek te krijgen, gingen in hun inleidingen resp. in op de  insteek van de landelijke campagne (sinds 2016) ‘Meer meisjes in MBO Techniek’ en de genderscan die in dat kader is uitgevoerd in het Alfa-college. De heer Emmelkamp, directeur/bestuurder van Woon- en zorgcentrum De Westerkim, ging in op genderdiversiteit in zijn instelling en de uitdaging van alle zorgbestuurders om op korte termijn gezamenlijk 70.000 extra medewerkers te werven. Mevrouw Meuleman, HR Business Partner Fokker Aerostructures BV, ging in haar inleiding o.a. in op genderdiversiteit binnen haar bedrijf en hoe te handelen in het bereiken van de gewenste doelgroep.

In de gesprekken naar aanleiding van de inleidingen was een rode draad te onderkennen: het is van belang dat er rolmodellen/ambassadeurs zijn die laten zien dat het heel aantrekkelijk is om te werken in een beroep waarin traditioneel weinig vrouwen dan wel mannen werkzaam zijn. Zo zouden vrouwen die werkzaam zijn in de techniek, een rol kunnen spelen bij de voorlichting over technische beroepen in het primair en voortgezet onderwijs en zou het onderwijs in kunnen zetten op meer vrouwelijke docenten voor technische vakken. Omgekeerd geldt dit voor beroepen in de zorg. Ook in de werving van jongeren voor opleidingen en voor nieuwe medewerkers moet in de beeldtaal hierop ingespeeld worden. Zo moeten bijv. voor het werven van meisjes/vrouwen ook meisjes/vrouwen worden afgebeeld die in het desbetreffende beroep actief zijn en moeten jongens die belangstelling hebben voor het werk in de zorg tijdens een kennismaking met dit werkveld ook zien wat zij kunnen doen voor mannelijke patiënten/cliënten.

Voor de inleiders leverde dit gesprek veel aanknopingspunten voor hun eigen praktijk. Het Alfa-college neemt de nieuwe inzichten mee in zijn plan van aanpak om meer meisjes in de techniek te krijgen. De heer Emmelkamp neemt de opbrengst van deze bijeenkomst mee in de gesprekken die de zorginstellingen gezamenlijk in Zorgplein Noord gaan voeren om de arbeidsmarktproblemen te tackelen. Mevrouw Meuleman geeft aan dat ze door deze bijeenkomst zich er meer van bewust is geworden dat ze meer zou kunnen inzetten op het bereiken van vrouwen als potentiële werknemers. Fokker zou daarin ook meer samen op kunnen trekken met het onderwijs, bijv. door een medewerkster van Fokker te betrekken bij de voorlichting van het Alfa-college.

1.11 Belanghebbenden

Deelnemers, ouders, bedrijven/instellingen, oud-deelnemers en scholen voor voortgezet onderwijs en hbo-instellingen zijn voorbeelden van belanghebbenden van het Alfa-college. Ons ROC wil deze belanghebbenden invloed geven op ons onderwijs. In de tabel in bijlage 9 is weergegeven hoe we dat realiseren. In iedere onderwijsregio geeft het Alfa-college op enigerlei wijze vorm aan deze activiteiten.