Admiraal de Ruyterlaan

Toekomstig technisch vakmanschap in Noord-Nederland

Een nieuwe opleiding ontwikkelen op het snijvlak van techniek, ICT en duurzaamheid: dát was het idee waarmee acht Noord-Nederlandse partijen, waaronder het Alfa-college, de Rijksuniversiteit Groningen, OTIB en diverse bedrijven uit de installatiebranche, bij elkaar kwamen. Door met elkaar om tafel te gaan, erkenden deze partijen de noodzaak om als onderwijs, bedrijfsleven en overheden intensief samen te werken om toekomstbestendige opleidingen en duurzaam vakmanschap te realiseren. Het project is in januari 2017 voorbereid en is na de zomer opgestart voor onze mbo-studenten van elektro- en installatietechniek niveau 4. Omdat er op niveau 3 geen soortgelijke opleiding is, zijn er ook een aantal studenten van niveau 3 gestart.

In de ontwikkeling van de opleiding ligt de focus op drie belangrijke pijlers: digitale vaardigheden, ‘social skills’ en technische kennis. Daarnaast is er veel aandacht voor het probleemoplossend vermogen en zelfstandig werken, vaardigheden (21st Century Skills) die de studenten nodig hebben in hun toekomstige werkveld.

Voor het ontwikkelen van de sociale vaardigheden worden methodieken ingezet die in Amerika al jaren goede resultaten opleveren: de ‘Workplace literacy arc’ en de reflectieve ‘Learning reports’. Met de inzet van een coach wordt de link tussen het werkveld en de vertaling naar de lessen gelegd. De rol van de coach is een wezenlijk andere rol dan die van de mentor. De coach heeft zowel een verbinding met het onderwijsprogramma als direct contact met het werkveld. De coach zorgt ervoor dat het proces in de volle breedte kan worden ingezet en gevolgd. 

Met het project willen de betrokken partijen een succesvol voorbeeld en een succesvolle inspiratiebron zijn voor andere opleidingsinstituten. Om te zorgen voor een duurzame plaatsing van jongeren op de arbeidsmarkt, moeten we het ontwikkelen en uitvoeren van beroepsopleidingen niet meer zien als een taak van het onderwijs alleen, maar er ook en juist voor zorgen dat het bedrijfsleven actief bijdraagt aan de innovatie van technische beroepsopleidingen. In alle facetten is in dit project dan ook sprake van een gedeelde gezamenlijke verantwoordelijkheid bij zowel het ROC als het bedrijfsleven.

Rondom de ontwikkeling van de opleiding Technicus engineering I & E is een projectgroep gevormd van onderwijsinstellingen en installatiebedrijven uit Noord-Nederland. Samen werken zij, onder de projectnaam ‘Toekomstbestendig technisch vakmanschap’ aan de ontwikkeling van een opleiding waar vakmensen van de toekomst worden opgeleid. Het vooraf meenemen van alle partijen is een succesvolle factor gebleken en heeft er mede voor gezorgd dat er veel snelheid gemaakt kan worden in het lerende proces. Ouders en studenten zijn erg enthousiast  over de andere onderwijsopzet waarbij ze in nauwe samenwerking met het werkveld opdrachten uitvoeren. Vanuit het werkveld geeft men aan dat dit project kansen biedt om de doelgroep van toekomstige arbeidskrachten te bereiken. Studenten worden ook actief betrokken bij de ontwikkeling van het project zelf: zo hebben een aantal studenten een projectvergadering bijgewoond en worden ze regelmatig gevraagd om feedback.

De uiteindelijke doelstelling van het project is: een vernieuwde vakmanschapsopleiding op het niveau van mbo-4, die leerlingen voorbereidt op technische combinatiefuncties in de toekomst. Dat doen we niet alleen door ze installatie- en elektrotechnische vaardigheden bij te brengen, maar ook en juist door te focussen op nieuwe (digitale) technologieën en veel aandacht te besteden aan de ontwikkeling van hun persoonlijke en sociale vaardigheden. Daarnaast bereiden we de leerlingen voor op het toekomstig vakmanschap door het ‘leren-leren’ methodisch in te bouwen in de opleiding.

Het is een nieuwe aanpak voor het ontwikkelen van opleidingen die aansluiten bij de vraag uit het bedrijfsleven. Dat doen we door zowel het onderwijs als het bedrijfsleven verantwoordelijk te maken voor het ontwikkelen van de vakmanschapsopleiding.

Jaarlijks worden 15 tot 30 talentvolle jongeren (tot 25 jaar) in een duale opleiding opgeleid, een opleiding die wordt uitgevoerd door het Alfa-college samen met de technische installatiebedrijven in de provincies Groningen en Drenthe. De opleiding wordt halverwege omgezet in een werk-leerplek (traineeship) met arbeidscontract bij technische installatiebedrijven in de provincies Groningen en Drenthe. We bouwen op deze wijze aan een actieve learning community (kennisnetwerk) in Noord-Nederland op het gebied van vakmanschap. Een evaluatie van dit project zal plaatsvinden in 2018.